Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Koninie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Konin, dnia 20-10-2023 r.

Sąd Rejonowy w Koninie I Wydział Cywilny w następującym składzie:

Przewodniczący: sędzia Karolina Królikowska-Ziółkowska

Protokolant: sekr. sąd. Julita Stosik-Szymańska

po rozpoznaniu w dniu 20-10-2023 r. w Koninie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w K.

przeciwko Z. Ż.

o zapłatę

zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 15.131,37 zł (piętnaście tysięcy sto trzydzieści jeden złotych trzydzieści siedem groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14-12-2022 r. do dnia 20-10-2023 r.;

należność zasądzoną od pozwanego w punkcie 1. (pierwszym) wyroku wraz z odsetkami rozkłada na 76 (siedemdziesiąt sześć) rat w wysokości:

1. (pierwsza) rata w kwocie 131,37 zł (sto trzydzieści jeden złotych trzydzieści siedem groszy) płatna w terminie 1 (jednego) miesiąca od uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia,

następne raty w kwocie po 200,00 zł (dwieście złotych) każda, płatne do dnia 25. (dwudziestego piątego) każdego miesiąca, począwszy od drugiego miesiąca po dniu uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie

wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na wypadek uchybienia w terminie płatności którejkolwiek z rat, przy czym ostatnia rata płatna wraz z należnymi odsetkami, określonymi w punkcie I. (pierwszym) wyroku zastrzegając, że w przypadku uchybienia terminowej spłaty którejkolwiek z rat wskazanych w podpunktach a lub b cała pozostała należność do zapłaty staje się natychmiast wymagalna;

Oddala powództwo w pozostałym zakresie;

zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.000,00 zł (tysiąc złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 20-10-2023 r. sygn. akt I C 589/23 do dnia zapłaty tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu - zwrotu opłaty od pozwu;

przyznaje od Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Koninie na rzecz radcy prawnego K. N. kwotę 3.600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych) brutto tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu.

Sędzia Karolina Królikowska-Ziółkowska

Sygn. akt I C 589/23

UZASADNIENIE

Powód (...) Bank (...) S.A. z s. w K. dnia 14-12-2022 r. wystąpił z powództwem w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko Z. Ż. o zapłatę kwoty 15.131,37 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

Referendarz sądowy przy Sądzie Rejonowym(...)wydał nakaz zapłaty zgodnie z żądaniem pozwu. Z. Ż. w ustawowym terminie i trybie wniósł sprzeciw (w którym wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu), w związku z czym postępowanie w elektronicznym postępowaniu upominawczym umorzono.

W terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania strona powodowa wniosła pozew do sądu właściwości ogólnej pozwanego. Ponadto powód wniósł o zaliczenie na poczet opłaty od pozwu opłaty uiszczonej w elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

W uzasadnieniu pozwu powód wywodził, że pozwany zobowiązał się do spłaty pożyczki, a na dochodzoną pozwem kwotę składa się kapitał, prowizja oraz należne odsetki umowne oraz skapitalizowane ustawowe za opóźnienie.

Postanowieniem z dnia 03-08-2023 r. Sąd Rejonowy w K.zwolnił Z. Ż. od kosztów sądowych w całości oraz ustanowił dla niego pełnomocnika z urzędu.

Pozwany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 30-08-2023 r. wniósł o oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o zwolnienie pozwanego z długu na podstawie art. 508 k.c. oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu.

Argumentując swoje stanowisko wskazał, że Z. Ż. znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie spłacić zaległości.

Na rozprawie w dniu 20-10-2023 r. pełnomocnik pozwanego wniósł o rozłożenie świadczenia na raty. W toku postępowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Dnia 28-08-2021 r. Z. Ż. zawarł z (...) Bankiem (...) S.A. z s. w K. umowę pożyczki nr (...). Pożyczkodawca udzielił pożyczkobiorcy pożyczki w wysokości 15.800,00 zł, odsetki wyniosły 2.847,89 zł, składka ubezpieczeniowa 2.654,40 zł. Całkowita kwota do zapłaty wyniosła 21.302,29 zł. Spłata zadłużenia miała nastąpić dnia 31-08-2026 r. Rata wynosiła 310,80 zł.

Dowód: umowa (...).

W związku z zaległością w spłacie pismem z dnia 06-07-2022 r. pod rygorem wypowiedzenia umowy powód wezwał pozwanego do zapłaty zadłużenia, informując o możliwości restrukturyzacji zadłużenia . Z uwagi na brak zwrotu wykorzystanych przez Z. Ż. środków powód pismem z dnia 30-08-2022 r. wypowiedział łączącą strony umowę z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia. Z. Ż. od dnia wniesienia pozwu uiścił na rzecz strony powodowej kwotę 479,00 zł.

Dowód: bezsporne.

Z. Ż. prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną M. Ż. oraz dwójką małoletnich dzieci, które uczą się w technikum oraz w szkole podstawowej. Nie posiada żadnego majątku. Otrzymuje rentę chorobową 1.900,00 zł oraz wynagrodzenie za pracę 2.250,00 zł. Pozwany ma podpisaną umowę o pracę ze swoim pracodawcą do końca bieżącego roku. M. Ż. również pracuje, otrzymuje z tego tytułu ok. 2.400,00 zł netto, otrzymuje również rentę socjalną w wysokości 1.250,00 zł netto. Dochód Z. Ż. za 2022 r. wyniósł 38.259,49, zaś M. Ż. 48.385,16 zł. Żona pozwanego leczy się ortopedycznie. Miesięcznie pozwany ponosi m.in. wydatki tj. opłata za prąd – 400,00 zł, leki – 500,00 zł, czynsz w wysokości 1.200,00 zł, opłata za gaz – 120,00 zł, żywność – 2.000,00 zł, odzież i podręczniki dla dzieci – 400,00 zł, rehabilitacja – 1.300,00 zł. Z. Ż. choruje na stwardnienie rozsiane. Choroba obecnie postępuje wolniej, jednak pozwany nie wie, jak długo będzie mógł pracować. Jeździ na wózku inwalidzkim. Pożyczka zaciągnięta w (...) Banku (...) S.A. z s. w K. została przeznaczona w całości na rehabilitację pozwanego. Umowa o pracę, którą miał, gdy zaciągał pożyczkę u powoda, została mu wypowiedziana z uwagi na wojnę w U..

Dowód: oświadczenie majątkowe z załącznikami – k. 99-102, zeznania pozwanego – k. 137.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy oraz na podstawie zeznań pozwanego.

Dokumenty przedstawione przez powoda Sąd uznał w całości za wiarygodne, albowiem ich prawdziwości nie zakwestionowała strona pozwana a i Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu.

Odnosząc się z kolei do przesłuchania powoda Sąd stwierdził, iż dowód ten zasługuje w całości na wiarę. Wskazać należy, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie była kwestionowana ani zasada, ani wysokość zobowiązania. Kluczowym aspektem wymagającym uszczegółowienia była sytuacja majątkowa strony pozwanej z uwagi na wniesiony wniosek o rozłożenie świadczenia na raty. Sąd rozpatrywał wniosek Z. Ż. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów, w związku z czym posiadał liczną dokumentację, która potwierdziła trudną sytuację pozwanego. W konsekwencji Sąd uznał, że zeznania złożone były konsekwentne, logiczne i znajdowały potwierdzenie w zgromadzonej w sprawie dokumentacji.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.

Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że strona pozwana w istocie nie kwestionowała ani zasady, ani wysokości zobowiązania. W złożonym piśmie wniosła o oddalenie powództwa z uwagi na trudną sytuację finansową pozwanego ewentualnie o zwolnienie pozwanego z długu.

Wskazać należy, że Sąd nie znalazł ani podstaw do oddalenia powództwa z uwagi na sytuację finansową pozwanego, ani do uznania, iż doszło do zwolnienia pozwanego z długu. Po pierwsze sam fakt bycia w trudnej sytuacji życiowej nie uzasadnia w żadnym stopniu oddalenia powództwa, po drugie zaś instytucja z art. 508 k.c. nie jest skierowana do Sądu, a reguluje relacje między wierzycielem a dłużnikiem. Na rozprawie w dniu 20-10-2023 r. pełnomocnik powoda wyraził kategoryczny sprzeciw wobec zwolnienia pozwanego z długu, w związku z czym Sąd nie znalazł podstaw do oddalenia powództwa w całości.

Jednocześnie Sąd był zobowiązany z urzędu do sprawdzenia, czy umowa nie zawierała postanowień mających charakter abuzywny.

W przedmiotowej sprawie odpowiedzialność strony pozwanej względem powoda wynika z art. 3 ust. 1. ustawy o kredycie konsumenckim, z dnia 12 maja 2011 r. (Dz.U. z 2011 r., nr 126 poz. 715), w której przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi w zw. z art. 720 k.c., z którego wynika obowiązek zwrotu przez pożyczkobiorcę otrzymanych sum.

W chwili zawierania umowy pożyczki, zgodnie z treścią art. 36a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu oblicza się według wzoru MPKK≤(Kx25%)+(K x n/r x30%)

w którym poszczególne symbole oznaczają:

MPKK - maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu,

K - całkowitą kwotę kredytu,

n - okres spłaty wyrażony w dniach,

R - liczbę dni w roku.

2. Pozaodsetkowe koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu.

3. Pozaodsetkowe koszty kredytu wynikające z umowy o kredyt konsumencki nie należą się w części przekraczającej maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu obliczone w sposób określony w ust. 1 lub całkowitą kwotę kredytu.

W niniejszej sprawie wyliczenia pozaodsetkowych kosztów kredytu przedstawiają się następująco: (15.800,00 zł x 25%) + (15.800,00 zł x 5 x 30%). W umowie nie zastrzeżono żadnej prowizji, a jedynie składkę na ubezpieczenie w wysokości 2.654,40 zł, zatem ich wysokość nie przekracza wysokości wskazanej w ust. 2 art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim w ówczesnym brzmieniu. W świetle art. 385 ¹ § 1 k.c. postanowienia umowy nieuzgodnione indywidualnie z konsumentem nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Wymienione w treści art. 385 ³ k.c. niedozwolone postanowienia umowne mają wyłącznie charakter przykładowy, stanowiąc swoistą regułę interpretacyjną ułatwiającą stosowanie art. 385 ¹ k.c. Możliwość zawarcia ubezpieczenia spłaty kredytu co do zasady należy uznać za dopuszczalne w umowach konsumenckich i nienaruszające dobrych obyczajów. Ubezpieczenie spłaty kredytu dopuszcza zarówno uprzednie obowiązująca jak i obecnie obowiązująca ustawa o kredycie konsumenckim (por. np. art. 5 pkt 6 lit. b) ustawy; art. 13 ust. 1 pkt 10 ustawy; art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy). Składka ubezpieczeniowa pobrana za cały okres trwania umowy (5 lat) we wskazanej wysokości nie jest w ocenie Sądu wygórowana. Z tego względu Sąd nie znalazł podstaw do uznania klauzuli ubezpieczenia za niedozwoloną.

Za zasadną należało uznać możliwość naliczania przez powódkę odsetek kapitałowych od udzielonej pożyczki. Tak ustalona wysokość odsetek nie narusza zakazu z art. 359 k.c., pozwana – nie zajmując stanowiska w ww. zakresie nie zakwestionowała skutecznie również ich wysokości.

Roszczenie odsetkowe zasługiwało jednak na uwzględnienie w części – zasadne było bowiem naliczanie odsetek umownych za opóźnienie, jednak z uwagi na fakt, iż świadczenie główne zostało rozłożone przez Sąd na raty, odsetki przyznano od dnia wskazanego w pozwie do dnia wyrokowania. Sąd miał na uwadze pogląd, mający charakter zasady prawnej, wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 września 1970 r. w sprawie III PZP 11/70 (OSNC 1971, Nr 4, poz. 61), że rozkładając z mocy art. 320 k.p.c. zasądzone świadczenia pieniężne na raty, Sąd nie może - na podstawie tego przepisu - odmówić przyznania wierzycielowi żądanych odsetek za okres do dnia wydania wyroku zasądzającego świadczenie; rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty ma jednak ten skutek, że wierzycielowi nie przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat. Podstawą materialnoprawną zasądzenia odsetek był art. 481 § 1 k.c. W myśl powołanych przepisów jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jednocześnie w realiach sprawy powód skapitalizował część odsetek i dochodził od nich odsetek za opóźnienie od chwili wniesienia pozwu, w związku z czym nie naruszono zakazu anatocyzmu.

W konsekwencji, w pozostałym zakresie powództwo jako zbyt daleko idące oddalono, o czym orzeczono w punkcie 3. rozstrzygnięcia.

W świetle art. 320 k.p.c. w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia - wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. Przepis ten jest instrumentem pozwalającym na wykonanie wyroku bez ponoszenia przez dłużnika (i ewentualnie jego rodzinę) szczególnie dotkliwych reperkusji. Wywołuje on jednak dla wierzyciela pewne negatywne konsekwencje w postaci rzeczywistego odroczenia bądź rozciągnięcia w czasie wykonania wyroku i pozbawia go w związku z tym określonych korzyści. Dlatego komentowany przepis powinien być stosowany w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy usprawiedliwia to sytuacja osobista i majątkowa dłużnika. W przypadku gdy sąd rozkłada na raty zasądzone świadczenie, odsetki za opóźnienie naliczane są tylko do daty wyroku (uchwała SN (7) z 22.09.1970 r., III PZP 11/70, OSNCP 1971/4, poz. 61; uchwała SN z 15.12.2006 r., III CZP 126/06, OSNC 2007/10, poz. 147; wyrok SN z 22.06.2017 r., III CSK 181/16, LEX nr 2340558). Jest to uzasadnione stwierdzeniem, że w chwili wyrokowania sytuacja dłużnika powoduje, iż wyrok zasądzający całe świadczenie stanowiłby tytuł egzekucyjny bez szans na realizację. Analizując szczegółowo sytuację majątkową i osobistą pozwanego Sąd uznał, że zasądzone świadczenie należy rozłożyć na raty. Wskazać należy, że bank, jako instytucja finansowa, która w istocie z uwagi na wysokie stopy procentowe konsekwentnie zwiększa swój zysk (zysk netto sektora bankowego w okresie styczeń-sierpień 2023 roku wyniósł 18,53 mld zł, co oznacza wzrost rok do roku o 124,6 proc.) nie odczuje finansowo rozłożenia należności na raty, zwłaszcza że pierwotnie umowa pożyczki miała trwać 5 lat. Dodatkowo, za „szansą” pozwanego przemawia również fakt, iż niespłacenie pożyczki wynikało z ówczesnej trudnej sytuacji nagłej utraty przez pozwanego pracy. Z. Ż. w trakcie przesłuchania podkreślił, że przestał spłacać pożyczkę, albowiem wojna w Ukrainie spowodowała bankructwo firmy, dla której pracował. Obecnie podkreślił, że chce spłacać pożyczkę i jest w stanie wygospodarować na ten cel od 200-250,00 zł miesięcznie. Z uwagi na fakt, iż w pierwotnej pożyczce rata wynosiła 310,00 zł Sąd uznał, że kwota zbliżona pozwoli Z. Ż. spłacić zobowiązanie wobec banku, a bankowi na rzeczywisty zwrot dochodzonej niniejszym pozwem kwoty. Biorąc tym samym pod uwagę sytuację przedstawioną na rozprawie, nie kwestionowaną przez stronę powodową, Sąd uznał za celowe rozłożenie zasądzonej kwoty na 76 rat: pierwsza w wysokości 131,37 zł, następnie po 200,00 zł, albowiem sytuacja osobista pozwanego jest na tyle zła, że uniemożliwia mu spłatę zobowiązania w całości, a jednocześnie - w związku z osiąganym przez niego oraz żony stałym dochodem w postaci wynagrodzenia oraz zasiłków - daje mu możliwość realnej spłaty tegoż zobowiązania, pozwalając na uniknięcie przymusu egzekucyjnego i kosztów egzekucji. Wskazać należy, że w istocie Z. Ż. obecnie jest w stanie pracować, jednak jak sam wskazał – z uwagi na postępującą chorobę nie wie, jak długo. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do wniosku, iż Z. Ż. jest w istocie osobą o ograniczonej możliwości podjęcia dodatkowej pracy, pozwalającej na polepszenie materialnego bytu, a także zaspokojenia roszczeń dochodzonych niniejszym pozwem. Co więcej, jednorazowa spłata w istocie spowodowałaby znaczną szkodę w majątku pozwanego. Nie bez znaczenia pozostawało, iż zaciągnięty kredyt był bezsprzecznie kredytem zaciągniętym na długi okres czasu, zaś Z. Ż. – po wniesieniu przez bank pozwu – starał się w jakiejś części spłacać kredyt. Tym samym pozwany zasłużył na szansę spłaty kredytu ratalnie. Sąd jednak zastrzegł w wyroku, że w przypadku uchybienia płatności którejkolwiek z rat cała kwota staje się natychmiast wymagalna, a pozwany jest obowiązany zapłacić na rzecz powoda odsetki ustawowe za opóźnienie, które to zmobilizują stronę pozwaną do terminowej spłaty zobowiązania.

W realiach sprawy Sąd zastosował wobec strony pozwanego zasadę określoną w art. 102 k.p.c., obciążając stronę pozwaną jedynie częściowym obowiązkiem zwrotu kosztów na rzecz strony powodowej. Sytuacja osobista pozwanego jest na tyle zła, że uniemożliwia mu spłatę zobowiązania w całości, a jednocześnie - w związku z osiąganym przez niego stałym dochodem - daje mu możliwość realnej spłaty tegoż zobowiązania. Pozwany winien zatem liczyć się z faktem, iż w jakiejś części – nawet minimalnej – może zostać obciążony kosztami procesu w niniejszej sprawie, zwłaszcza że był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. Zwolnienie strony od kosztów sądowych nie uzasadnia automatycznie zastosowania art. 102, ale może stanowić przyczynę rozważenia, czy taki szczególny wypadek zachodzi (vide: por. postanowienia SN: z 19.09.2013 r., I CZ 183/12, LEX nr 1388472; z 15.03.2013 r., V CZ 94/12, LEX nr 1331386.). W toku postępowania Sąd ustalił, że Z. Ż. otrzymuje zasiłek i wynagrodzenie, jednak jest osobą schorowaną, potrzebującą stałego leczenia i rehabilitacji, aby móc pracować. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów pozostawała postawa strony pozwanej (dokonywanie spłat i chęć spłaty zadłużenia) oraz fakt, iż strona powodowa jest w istocie przedsiębiorcą korzystającym ze stałych usług prawniczych (czyli ma bieżącą obsługę prawną, na którą ponosi stałe koszty). W konsekwencji, celem rekompensaty wniesionej opłaty od pozwu, którą poniesiono, Sąd opierając się na zasadach słuszności zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 1.000,00 zł. O odsetkach w zakresie kosztów procesu orzeczono zgodnie z art. 98 §1 ¹ k.p.c. za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty (pkt. 4).

W odniesieniu do punktu 5 rozstrzygnięcia koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu reguluje przepis § 4 w zw. z § 8 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 68). W przedmiotowej sprawie, przy określaniu wysokości stawki Sąd miał jednak na względzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt SK 66/19, którym orzeczono, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801) jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Trybunału zaskarżony przepis rozporządzenia z 2015 r. jest sprzeczny z konstytucyjną zasadą ochrony praw majątkowych, gdyż w sposób nieproporcjonalny zawęża kryteria ustawowe warunkujące uzyskanie wynagrodzenia (narusza upoważnienie ustawowe) - mimo milczenia ustawodawcy w tym przedmiocie, pogarsza sytuację pełnomocników świadczących pomoc prawną z urzędu. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę akceptuje pogląd, zgodnie z którym jeżeli Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność określonego przepisu ustawy z Konstytucją, Sąd może odmówić zastosowania w rozpoznawanej sprawie identycznie brzmiącego przepisu innej ustawy (wyrok SN z 20 lutego 2018 r., sygn. akt V CSK 230/17), powyższe należy odnieść odpowiednio do rozporządzeń. W niniejszej sprawie należało więc postąpić w zgodzie z powyższymi dyrektywami i przenieść je na grunt rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Oznacza to, że wysokość minimalnej stawki dla adwokata powinna być ukształtowana według § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U.2015.1800 z dnia 2015.11.05) w tym już z VAT. Przyjęcie, że ww. stawkę należy powiększyć o należny podatek prowadziłoby bowiem do pogorszenia sytuacji adwokatów, którzy pomoc prawną świadczą jako pełnomocnicy „z wyboru”.

Sędzia Karolina Królikowska-Ziółkowska